61. Negatief denken

61. Psychologie

De dwang van positief denken

“Als ik maar positief denk, dan komt alles toch goed?”

Een cliënt vertelde mij dat ze altijd positief denkt. Ze beschreef situaties waarin ze vond dat ze móést blijven denken in positieve termen.

Ik vroeg haar: “Hoe voelde je je dan?”
Ze keek me verbaasd aan en wist niet goed wat ze met die vraag aan moest. Voor haar stond positief denken gelijk aan dat alles uiteindelijk goed zou komen.

Maar wat ze niet zag, is dat ze gevangen zat in een overtuiging: ik moet positief zijn, ik moet positief denken.

En juist daar gaat het mis. Want in die dwang wordt voelen uitgeschakeld. Het denken neemt het over – en het moet ook nog eens ‘positief’ denken zijn. Zo krijgt je innerlijke werkelijkheid geen ruimte.

Denken, voelen, handelen

Ons zijn bestaat uit verschillende lagen: denken, voelen en handelen. Deze drie horen met elkaar in verbinding te zijn. In het midden van die cirkel liggen onze overtuigingen.

– Voelen is ons emotionele leven.
– Denken is ons mentale leven.
– Handelen is het gedrag dat we laten zien.

Wanneer deze drie in lijn zijn, noemen we dat congruentie: wat je zegt, klopt met wat je voelt en hoe je handelt.

Maar als jij je verdrietig voelt en jezelf dwingt om dat te negeren omdat het “niet positief” zou zijn, dan ga je tegen jezelf in. Je raakt uit balans.

Hoe kun je dit beïnvloeden?

Op elk niveau van de cirkel kun je instappen: bij je gevoel, bij je gedachten, of bij je gedrag. Je hoeft niet alles onder controle te hebben, maar je kunt altijd bewust worden van wat er nu is en vanuit daar invloed uitoefenen.

– Je gevoel kun je niet volledig beheersen, maar wel accepteren en beïnvloeden.
– Je gedachten zijn een voortdurende stroom, maar je kunt overtuigingen onderzoeken en herzien.
– Je handelen is altijd een keuze, hoe klein die ook lijkt.

Positief denken is dus waardevol, maar alléén wanneer het in lijn is met je gevoel en je handelen. Zodra het dwang wordt, verliest het zijn kracht.

Zeven overwegingen – Als ik maar positief denk

1. Positief denken is goed, zolang het in lijn is met je gevoel.
2. Congruentie geeft rust: denken, voelen en handelen horen samen te bewegen.
3. Emoties ontkennen creëert spanning; ze toelaten geeft ruimte.
4. Je gevoel wijst vaak de richting: luister ernaar.
5. Je gedachtenstroom hoeft niet stil te vallen, maar mag wel onderzocht en beïnvloed worden.
6. Je overtuigingen vormen de basis van hoe je voelt, denkt en handelt. Werk met liefde aan die overtuigingen.
7. Vrijheid is belangrijker dan dwang: positief denken werkt pas wanneer het vrijuit kan stromen.

Reflectievraag

Waar merk jij dat je jezelf dwingt om ‘positief’ te zijn en wat gebeurt er als je daar in plaats daarvan eerlijk gaat voelen wat er is?